Туризм – ел экономикасын өркендетіп, ұлттық мәдениет пен тарихи мұраны әлемге танытатын маңызды сала. Қазақстанның табиғи байлығы, тарихи орындары мен мәдени құндылықтары халықаралық туристік кеңістікте бәсекеге қабілетті бағыт қалыптастыруға толық мүмкіндік береді. Алайда, бұл әлеуетті толық пайдалану үшін заманауи инфрақұрылыммен қатар, табиғатты қорғау, тарихи мұраны сақтау және кәсіпкерлікті қолдау мәселелеріне де басымдық берілуі қажет. Осы тұрғыдан алғанда, жаңа Конституцияда айқындалған қағидаттардың туризм саласын дамытудағы маңызы ерекше.
Ата Заң қағидаттары және тұрақты туризм
Ата Заңда табиғи ресурстарды сақтау, тарихи-мәдени мұраны қорғау, ұлттық құндылықтарды дәріптеу мен кәсіпкерлік еркіндікті қамтамасыз ету мемлекеттің маңызды бағдарлары ретінде көрініс тапқан. Бұл талаптар туристік индустрияның тұрақты дамуына тікелей негіз болады.
Өйткені, туризмнің басты байлығы – тек демалыс орындары мен қызмет көрсету нысандары емес, елдің қайталанбас табиғаты, бай тарихы мен ұлттық болмысы.
Өңірлік әлеует: Қарағанды өңірінің мысалы
Еліміздің әр аймағының өзіндік ерекшелігі бар. Мәселелен, Қарағанды өңіріндегі Балқаш, Қарқаралы, Ақтоғай секілді туристік аймақтар еліміздің тарихи және табиғи әлеуетін айқын танытады. Бұл өңірлерде әсіресе келесі бағыттарды дамытуға мүмкіндік мол:
-
Тарихи-танымдық туризм
-
Экологиялық туризм
-
Этнографиялық туризм
Жаңа Конституцияда табиғи ресурстардың халыққа тиесілі екені және оларды пайдалану қоршаған ортаны қорғау талаптарына сай жүзеге асырылуы керектігі бекітілген. Бұл қағидат экологиялық туризмді дамытуда айрықша мәнге ие.
Табиғи аумақтарды туристік айналымға енгізу барысында олардың бастапқы қалпын сақтау, экожүйеге түсетін салмақты ескеру және қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыру қажет. Себебі табиғатқа жанашырлық танытпай, туризмді ұзақ мерзімді дамыту мүмкін емес.
Кәсіпкерлік және өңірлік экономика
Туризмнің тағы бір басты артықшылығы – өңірлердің әлеуметтік-экономикалық дамуына тікелей ықпал етуі. Сала жанданған сайын:
-
Жаңа жұмыс орындары ашылады;
-
Шағын және орта кәсіпкерліктің мүмкіндігі кеңейеді;
-
Ауылдық жерлерде қонақ үйлер, этноауылдар, ұлттық тағамдар мен қолөнер бұйымдарын ұсынатын кәсіп түрлері дамиды.
Бұл өз кезегінде жергілікті тұрғындардың табысын арттырып, ұлттық дәстүр мен мәдениеттің сақталуына серпін береді.
Ұлттық мәдениет пен сапалы контент
Туризмді дамытуда ұлттық мәдениетті шетелдік қонақтарға дұрыс таныта білу айрықша рөл атқарады. Шетелдік саяхатшы үшін Қазақстанның тартымдылығы оның табиғатымен ғана емес, тарихы, тілі, салт-дәстүрі және қонақжай халқымен де өлшенеді.
Сондықтан мынадай міндеттерді жүзеге асыру маңызды:
-
Тарихи орындар туралы сапалы ақпарат әзірлеу;
-
Кәсіби гидтер даярлау;
-
Қазақ тіліндегі туристік контентті көбейту;
-
Ұлттық мұраны заманауи форматта насихаттау.
Қорытынды
Түптеп келгенде, жаңа Конституция туризм саласының дамуына қажетті құқықтық әрі құндылықтық негіздерді айқындайды. Ата Заңда бекітілген табиғатты аялау, тарихи мұраны сақтау, кәсіпкерлікті қолдау және ұлттық мәдениетті дәріптеу қағидаттары туристік индустрияның болашағымен тығыз байланысты.
Ендігі міндет – осы мүмкіндіктерді нақты іспен ұштастырып, Қазақстанның туристік әлеуетін ел игілігіне жарату. Өйткені, туризмді дамыту – тек экономикалық табысқа жету емес, елдің тарихы мен болмысын әлемге танытып, келешек ұрпаққа аманаттау.